Phân loại tư duy theo Bloom và phương pháp Feynman
I. PHÂN LOẠI TƯ DUY THEO BLOOM
Bloom's Taxomony là một khung thứ bậc gồm 2 cấp độ suy nghĩ nền tảng để đẩy bộ não lên 5 cấp độ tư duy cao hơn 🠆 giúp mình ngoài việc ghi nhớ và truy hồi thông tin còn có thể đi sâu vào ứng dụng, phân tích, tổng hợp, đánh giá và tạo ra nội dung mới - các cấp độ tương ứng với độ khó bài thi thầy cô nghĩ ra. Khi mình học, cần bắt đầu bằng việc tự đặt câu hỏi và dùng các phương pháp học (như anki, mindmap,...) để ghi nhớ, sau đó mới đến cấp độ hiểu sâu và áp dụng.
Cấp độ 1: Ghi nhớ (Remember): nhớ lại các thông tin nền tảng: tên,
ngày, công thức, định nghĩa, thành phần và phương pháp
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Tạo flashcard cho các thuật ngữ chính |
Mình định nghĩa như thế nào về...(hội
chứng thận hư)? |
|
Tạo list hay timeline cho sự kiện
chính |
Diễn tiến của...(bệnh thận Đái tháo đường)? |
|
Liệt kê các đặc điểm chính của 1 nội dung |
Liệt kê...(các yếu tố tiên lượng nặng
của cơn hen)? |
Cấp độ 2: Hiểu (Understand): giải thích các ý tưởng, khái niệm
chính, có thể diễn giải, phân loại, tóm tắt, so sánh và giải thích
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Thảo luận và giải thích với bạn |
Làm sao để phân biệt giữa... và... (Hội
chứng thận hư và Viêm cầu thận cấp)? |
|
Giải thích ý chính của đoạn văn |
Ý chính của đoạn này là gì (thường câu
mở đầu xanh trong TBL Sản Phụ)? |
|
Tóm tắt chương bằng lời của mình |
Tại sao...(lật ngược tiêu đề thành câu
hỏi và tóm tắt nội dung)? |
Cấp độ 3: Ứng dụng (Apply): nhận biết và sử dụng các khái niệm
trong tình huống thực tế
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Lấy ví dụ cụ thể |
Tại sao...(ca này lại phù)? |
|
Làm bài tập và ca lâm sàng |
Ca này xét nghiệm ra như thế này, mình
có thay đổi chẩn đoán không? Làm gì tiếp theo |
|
Tạo studyguide mà người khác có thể hiểu
được |
Note kiểu outline như Amboss |
Cấp độ 4: Phân tích (Analyze): chia chủ đề thành các phần nhỏ và nhìn nhận 1 chủ đề từ các quan điểm khác nhau (tuy cùng nội dung nhưng mỗi tác giả mỗi sách có quan điểm và cách trình bày khác nhau) 🠆 giúp mình kết nối giữa các nội dung, do đôi khi học tới 1 vấn đề nhỏ không hiểu rồi bị kẹt lại và quên luôn bức tranh tổng thể
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Tạo danh sách các yếu tố đóng góp |
Phân tích ảnh hưởng của từng yếu tố
(tăng huyết áp, rối loạn nhịp,...) lên tổng thể (diễn tiến suy tim)? |
|
Xác định tầm quan trọng của các yếu tố
khác nhau |
Trong các yếu tố trên, yếu tố nào ảnh
hưởng nhiều nhất (gây suy tim) và vì sao? |
|
Nghĩ từ một góc nhìn khác |
Gặp 1 ca chán ăn mất ngủ, bác sĩ Tâm
thần và bác sĩ Tiêu hóa nghĩ khác nhau ntn? |
Cấp độ 5: Tổng hợp (Synthesize): xem xét các yếu tố riêng lẽ để đưa ra kết
luận, xác định chủ đề (chuyển từ "từng phần" thành "toàn thể")
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Cô đọng lại nội dung của đoạn trong
1-2 câu |
Làm sao để diễn giải đoạn này chỉ
trong 1-2 câu ngắn gọn? |
|
So sánh và đối chiếu |
Tủy đồ và phết máu ngoại biên giống và
khác nhau những gì? |
Cấp độ 6: Đánh giá (Evaluate): đưa ra đánh giá 1 cái gì đó dựa vào
tiêu chí và tiêu chuẩn, thường không có câu trả lời rõ ràng nhưng quan trọng là
phán đoán và bằng chứng mình đưa ra
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Thích/không thích và đồng ý/không đồng
ý với tác giả |
Ý kiến của mình về khuyến cáo..? Bằng
chứng và lý do nào ủng hộ ý kiến của mình? |
|
Xem xét những gì mình sẽ làm nếu đưa
ra lựa chọn |
Kết luận của mình chỉ dựa trên kinh
nghiệm, vậy chứng mình bằng cách nào? |
|
Xác định cách tiếp cận hay lập luận
nào hiệu quả nhất |
Cách tiếp cận nào hiệu quả/mạnh hơn?
Vì sao? |
Cấp độ 7: Sáng tạo (Create): đặt các yếu tố lại với nhau để tạo
thành 1 tổng thể bằng kế hoạch cụ thể
|
Phương
pháp học |
Tự hỏi bản
thân |
|
Xây dựng bài giảng để dạy lại cho người
khác |
Làm sao để mình tạo ra bài giảng và dạy
lại cho người khác? |
|
Thiết kế 1 thí nghiệm/nghiên cứu |
Giờ làm sao để chứng minh hoặc kiểm chứng
thông tin này? |
|
Viết 1 đoạn văn ngắn về khái niệm |
Làm thế nào để truyền đạt nội dung lại
bằng câu chuyện hoặc bài thơ? |
Tài liệu tham khảo: Higher order thinking
